Fase 1:
Experimenteren
Jouw fase
- MT-rol
- Gedoger
- Observatie
- 5 tot 30%, privé-accounts, onzichtbaar
- Waar zit AI
- Bij individuen
- Wie ownt AI
- Een enthousiasteling, informeel
Herken je dit?
Er beweegt van alles. Een paar collega's laten trots zien wat ze met ChatGPT of Copilot voor elkaar krijgen, meestal op een privé-account. Eén enthousiasteling jaagt het aan, naast zijn gewone werk. Maar als je eerlijk bent, heb je geen idee wie wat doet, met welke tools en met welke data. Dat is fase 1: er gebeurt van alles, maar je ziet niks, stuurt niks en borgt niks.
Fase 1 voelt als vooruitgang, en dat is het ook. Alleen is het onzichtbare vooruitgang. Successen blijven privé, de niveaus lopen gigantisch uiteen en klantdata verdwijnt ongemerkt in publieke chatbots. De sprong naar fase 2 draait niet om meer techniek, maar om zichtbaarheid: één tool voor iedereen, beleid dat mogelijk maakt en successen die gedeeld worden. Dan kun je eindelijk zien wat er gebeurt, en erop sturen.
Herkenbare gevoelens in deze fase
- Trots dat er beweging is, want die kwam vanzelf.
- Onrust dat je niet weet wie wat met welke data doet.
- Zorg dat alles op één enthousiasteling hangt.
- Ongemak dat koplopers en sceptici uit elkaar groeien.
- Het gevoel dat je moet kiezen: sturen of laten gebeuren.
Wat er in deze fase knelt
Elke laag heeft een eigen rem en een eigen doorbraak. Zo herken je ze.
Strategie & Leiderschap
Het MT gedoogt. Zonder richting bepaalt iedereen zelf wat oké is.
Wat je te doen staat
- Spreek als MT uit waarom jullie met AI aan de slag willen.
- Benoem waar AI wel voor bedoeld is en waar niet.
- Herhaal die richting tot iedereen hem kan navertellen.
- Maak het meetbaar: meet hoeveel mensen AI nu echt gebruiken en spreek af waar dat heen moet.
Cultuur & Gedrag
Koplopers tegenover sceptici. Successen blijven privé.
Wat je te doen staat
- Maak een vast deelmoment voor AI-successen, in de weekstart of de maandmail.
- Vraag koplopers hun beste toepassing voor te doen aan de rest.
- Neem sceptici serieus en laat ze reageren op echte voorbeelden, niet op principes.
Mensen & Organisatie
Een enthousiasteling trekt informeel, zonder mandaat of tijd.
Wat je te doen staat
- Geef de informele trekker een expliciete opdracht.
- Maak er uren voor vrij in de planning.
- Spreek af wat je van de rol verwacht en wanneer het goed is.
Kennis & Vaardigheden
YouTube-kennis. Niveaus lopen gigantisch uiteen.
Wat je te doen staat
- Organiseer één basisworkshop voor iedereen, zodat het vertrekpunt gelijk is.
- Laat mensen oefenen op hun eigen werk, niet op losse voorbeelden.
- Breng na afloop in kaart wie extra hulp nodig heeft.
Tools & Infrastructuur
Gratis accounts overal. Wildgroei zonder overzicht.
Wat je te doen staat
- Kies één betaalde tool voor de hele organisatie.
- Zet iedereen erop over en faseer de losse gratis accounts uit.
- Stel de omgeving zo in dat klantdata binnenboord blijft.
Data
Klantdata gaat publieke chatbots in. Het lekt en niemand weet het.
Wat je te doen staat
- Maak basisregels die iedereen snapt: welke data mag waarheen.
- Leg uit waarom, met voorbeelden uit jullie eigen werk.
- Check de regels in de praktijk, niet alleen op papier.
Governance
Geen beleid, dus iedereen gokt en houdt het stil.
Wat je te doen staat
- Schrijf beleid van één of twee pagina's: wat mag standaard, wat mag met een check, wat mag nooit.
- Toets het bij de mensen die er dagelijks mee werken.
- Breng het als startsein, niet als rem.
Processen & Waarde
Individuele shortcuts zonder controle. Fouten sluipen richting de klant.
Wat je te doen staat
- Spreek af dat alles wat naar de klant gaat door een mens wordt gecheckt.
- Houd de check licht: vier ogen, geen bureaucratische laag.
- Bespreek fouten open, zodat mensen ze durven melden.
Fase 1: Experimenteren
5 tot 30%, privé-accounts, onzichtbaar
Bij individuen
Een enthousiasteling, informeel
Knutselaars
Gedoger
| Laag | Knelpunt | Om te slagen |
|---|---|---|
| Strategie & Leiderschap | Het MT gedoogt. Zonder richting bepaalt iedereen zelf wat oké is. | Richting uitspreken: waarom, waar wel, waar niet. |
| Cultuur & Gedrag | Koplopers tegenover sceptici. Successen blijven privé. | Deelritme plus champions die zichtbaar voorop lopen. |
| Mensen & Organisatie | Een enthousiasteling trekt informeel, zonder mandaat of tijd. | Kartrekker krijgt een expliciete opdracht en uren. |
| Kennis & Vaardigheden | YouTube-kennis. Niveaus lopen gigantisch uiteen. | Basisworkshop voor iedereen, gelijk vertrekpunt. |
| Tools & Infrastructuur | Gratis accounts overal. Wildgroei zonder overzicht. | Eén betaalde org-brede tool. |
| Data | Klantdata gaat publieke chatbots in. Het lekt en niemand weet het. | Basisregels: welke data mag waarheen. |
| Governance | Geen beleid, dus iedereen gokt en houdt het stil. | Beleid dat mogelijk maakt: standaard, met check, of nooit. |
| Processen & Waarde | Individuele shortcuts zonder controle. Fouten sluipen richting de klant. | Outputcheck op alles wat naar de klant gaat. |
Er gebeurt van alles, maar je ziet niks, stuurt niks en borgt niks.
De routekaart is in beta: drempelwaarden en percentages zijn voorlopig en worden gekalibreerd op benchmarkdata.
Jouw week in fase 1
- 1Een collega laat tijdens de lunch een indrukwekkende prompt zien, van zijn privé-account.
- 2Je vraagt in het MT wie er eigenlijk allemaal AI gebruikt. Niemand weet het antwoord.
- 3IT meldt dat er weer een nieuwe gratis tool rondgaat op de zaak.
- 4Je betrapt jezelf op de hoop dat er geen klantdata in die chatbots verdwijnt.
- 5De enthousiasteling die alles aanjaagt vraagt of hij hier officieel tijd voor krijgt.
Signalen dat het goed gaat, en waar je op moet letten
Signalen dat het goed gaat
- Het MT heeft richting uitgesproken: waarom, waar wel, waar niet.
- Er is een vast deelritme en champions lopen zichtbaar voorop.
- De kartrekker heeft een expliciete opdracht en uren.
- Iedereen heeft de basisworkshop gedaan en het vertrekpunt is gelijk.
- Er draait één betaalde tool voor de hele organisatie.
- Het beleid maakt mogelijk en alles richting de klant krijgt een outputcheck.
Waarschuwingssignalen
- Het MT gedoogt en geeft geen richting.
- Successen blijven privé.
- Alles hangt op één enthousiasteling zonder mandaat of tijd.
- De niveaus lopen gigantisch uiteen.
- Gratis accounts overal, wildgroei zonder overzicht.
- Klantdata gaat ongemerkt publieke chatbots in.
De sleutels van fase 1
Spreek richting uit
- Vertel waarom jullie met AI aan de slag willen.
- Benoem waar het wel en niet voor bedoeld is.
- Herhaal het tot iedereen het kan navertellen.
Maak het zichtbaar
- Plan een vast deelmoment voor successen.
- Laat champions zichtbaar voorop lopen.
- Laat sceptici reageren op echte voorbeelden.
Formaliseer de trekker
- Geef de informele trekker een expliciete opdracht.
- Maak er echte uren voor vrij.
- Spreek verwachtingen af.
Eén tool, gelijk vertrekpunt
- Kies één betaalde org-brede tool.
- Faseer de gratis accounts uit.
- Geef iedereen dezelfde basisworkshop.
Bescherm de klant
- Basisregels: welke data mag waarheen.
- Beleid dat mogelijk maakt: standaard, met check, of nooit.
- Outputcheck op alles wat naar de klant gaat.
Je bent klaar voor fase 2: Activeren als:
Eén tool voor iedereen
Er draait één betaalde org-brede tool en de gratis wildgroei is uitgefaseerd.
Het beleid werkt
Er ligt werkbaar beleid dat mogelijk maakt: standaard, met check, of nooit.
Het vertrekpunt is gelijk
Iedereen heeft de basisworkshop gedaan, dus er is een gedeeld basisniveau.
De kartrekker is formeel
De trekker heeft een expliciete opdracht en uren in de planning.
Successen zijn zichtbaar
Er is een deelritme en champions delen openlijk wat werkt.
De klant is beschermd
Basisregels voor data staan en alles richting de klant krijgt een outputcheck.
Onthoud: De beweging is er al. Jouw werk is haar zichtbaar en veilig maken.
Het grote doel
Het grote doel van fase 1: van onzichtbaar geknutsel op privé-accounts naar één tool en werkbaar beleid. Zodat je kunt zien wat er gebeurt, en erop kunt sturen.
Tijd om aan te pakken?
Wil je samen versnellen? Plan een kort gesprek met ons team om te kijken of je bij ons past.
Maak kennis